InsightEveryday

ใช้สีและป้ายชื่อแยกของของแต่ละคนในบ้าน ลดการหยิบผิดและหาไม่เจอ

ใช้สีและป้ายชื่อแยกของของแต่ละคนในบ้าน ลดการหยิบผิดและหาไม่เจอ
ที่มา: Wikimedia Commons

จะให้แต่ละคนในบ้านมีสีประจำตัว หรือจะเขียนชื่อติดไว้บนของทุกชิ้นดี สองทางนี้ดูเหมือนแก้ปัญหาเดียวกัน แต่ทำงานต่างกันพอสมควร สีช่วยให้รู้ทันทีจากระยะไกลว่าของชิ้นไหนเป็นของใคร ส่วนป้ายชื่อบอกได้ชัดกว่าเมื่อของหน้าตาคล้ายกันหรือมีหลายประเภทปนกันในที่เดียว

บ้านส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องเลือกทางใดทางหนึ่งเด็ดขาด สิ่งที่ได้ผลจริงคือรู้ว่าของแบบไหนควรใช้สี ของแบบไหนควรใช้ป้าย และจุดไหนไม่ต้องแยกเลย เพราะการแยกทุกอย่างจนละเอียดเกินไปก็ทำให้บ้านวุ่นไม่ต่างจากเดิม

สีประจำตัว เหมาะกับของที่หยิบใช้ทุกวันและหน้าตาเหมือนกัน

ของที่ทุกคนมีชิ้นละอันและหน้าตาคล้ายกันมาก เช่น แก้วน้ำ แปรงสีฟัน ผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดหน้า กล่องข้าว หรือขวดน้ำ เป็นกลุ่มที่สีช่วยได้มากที่สุด เพราะคนจะหยิบของพวกนี้แบบไม่ทันคิด ตอนเช้ารีบแปรงฟันหรือตอนออกจากห้องน้ำ ถ้าต้องก้มอ่านชื่อทุกครั้งก็คงไม่มีใครทำ แต่ถ้ารู้ว่าตัวเองคือสีเขียว มือก็จะเอื้อมไปที่สีเขียวเอง

เวลาแบ่งสี ให้แต่ละคนเลือกสีของตัวเอง แทนที่ผู้ใหญ่จะกำหนดให้ คนที่ได้เลือกเองมักจำได้ดีกว่าและรู้สึกว่าเป็นเจ้าของของชิ้นนั้นจริงๆ เด็กหลายคนมีสีโปรดอยู่แล้ว บางคนชอบมากจนอยากให้ทุกอย่างของตัวเองเป็นสีนั้น ไม่ต่างจากเด็กที่เล่นฟุตบอลซึ่งมักอยากได้สนับแข้งสีและลายที่ตัวเองเลือกกับมือ ความชอบแบบนี้เอามาใช้ในบ้านได้ดี เพราะทำให้เด็กอยากเก็บของสีตัวเองให้เข้าที่

ข้อควรระวังคือไม่ควรใช้สีมากเกินไป บ้านที่มีสี่คนก็ใช้สี่สีที่ต่างกันชัดเจน เลี่ยงสีที่ใกล้กัน เช่น ฟ้ากับน้ำเงิน หรือส้มกับแดง เพราะในแสงไฟตอนกลางคืนจะดูคล้ายกันจนหยิบผิดได้ และถ้ามีสมาชิกที่แยกสีบางคู่ได้ยาก การเลือกสีที่ต่างกันทั้งความเข้มและโทนจะช่วยได้มากกว่า

อีกเรื่องคือสีควรอยู่ตรงจุดที่มองเห็นตอนหยิบ ไม่ใช่ซ่อนอยู่ใต้ก้นแก้ว ถ้าซื้อของสีเดียวกันทั้งชุดไม่ได้ การใช้ยางรัดสี เทปสี หรือหมุดติดผนังสีประจำตัวตรงที่แขวนผ้าเช็ดตัวก็ใช้แทนได้ ไม่ต้องเปลี่ยนของใหม่ทั้งบ้าน

ป้ายชื่อ เหมาะกับกล่องและชั้นที่ใช้ร่วมกัน

ของที่อยู่ในพื้นที่ส่วนกลาง เช่น ตู้เก็บของในห้องเก็บของ ชั้นวางรองเท้า กล่องยาสามัญ หรือลิ้นชักเครื่องเขียน ไม่จำเป็นต้องแยกตามคน แต่ควรแยกตามประเภทของ ป้ายที่เขียนว่า “ถ่านไฟฉาย” หรือ “สายชาร์จสำรอง” มีประโยชน์มากกว่าป้ายชื่อคน เพราะใครก็หยิบใช้และเก็บคืนได้ถูกที่ ใครอยากได้ตัวช่วยเล็กๆ เพิ่ม ลองดูของชิ้นเล็กที่ทำให้แต่ละมุมในบ้านดูเข้าที่ขึ้น ประกอบกันได้

ส่วนกล่องส่วนตัวของแต่ละคน เช่น กล่องเก็บอุปกรณ์การเรียน กล่องเก็บของงานอดิเรก หรือตะกร้าเสื้อผ้าที่รอพับ การมีทั้งป้ายชื่อและสีประจำตัวจะช่วยให้ไม่ปนกันแม้คนในบ้านจะเก็บแทนกัน

ป้ายที่ทนทานควรเลือกแบบกันน้ำสำหรับของในห้องน้ำและในครัว เพราะป้ายกระดาษธรรมดาจะเปื่อยและหลุดเร็ว ถ้าใช้ปากกาเขียน ควรเป็นแบบที่ไม่ลบง่ายเมื่อโดนน้ำ และเขียนตัวใหญ่พอให้คนสูงวัยอ่านได้โดยไม่ต้องหาแว่น สำหรับบ้านที่มีพ่อแม่สูงวัย ป้ายตัวใหญ่ติดไว้ตามตู้ชั้นล่างช่วยได้มาก โดยเฉพาะเมื่อจัดของใช้ประจำของท่านไว้ใกล้มือที่ชั้นล่างของบ้านแล้ว

สัญลักษณ์ภาพ สำหรับเด็กที่ยังอ่านหนังสือไม่ออก

เด็กเล็กที่ยังอ่านไม่ได้ใช้ป้ายชื่อตัวอักษรไม่ได้ แต่ใช้รูปได้ดีมาก ลองติดรูปสัตว์ รูปผลไม้ หรือรูปวาดง่ายๆ ที่เด็กเลือกเองไว้บนกล่องและที่แขวนของเขา เช่น เด็กคนหนึ่งเป็นรูปปลา อีกคนเป็นรูปดาว เวลาเก็บของเล่นหรือแขวนผ้าเช็ดตัว เด็กจะมองหารูปของตัวเองแล้วเก็บได้เอง

ป้ายรูปแบบนี้ควรมีตัวหนังสือกำกับอยู่ด้วย เพื่อให้เด็กค่อยๆ จับคู่รูปกับคำ และเมื่อโตขึ้นจนอ่านออกแล้วก็เปลี่ยนเป็นป้ายตัวอักษรอย่างเดียวได้ การให้เด็กมีส่วนช่วยติดป้ายหรือเลือกรูปยังเป็นงานเล็กที่ฝึกความรับผิดชอบได้ คล้ายกับการแบ่งงานบ้านให้ลูกตามวัยที่เริ่มจากสิ่งที่เด็กทำสำเร็จได้จริง

ถาม-ตอบ

ถ้าสมาชิกในบ้านเปลี่ยนบ่อย เช่น มีญาติมาพักนานๆ ครั้ง ต้องแยกสีให้ด้วยไหม

ไม่จำเป็นต้องให้สีถาวร แต่การเตรียมสีกลางไว้หนึ่งสีสำหรับแขก เช่น แก้วและผ้าเช็ดตัวสีที่ไม่มีใครในบ้านใช้ จะช่วยให้แขกรู้ว่าชิ้นไหนเป็นของตัวเองระหว่างพักอยู่ และพอแขกกลับก็เก็บชุดนั้นไว้รวมกันได้ง่าย

ของที่ใช้ร่วมกันจริงๆ อย่างผ้าเช็ดมือในครัว ต้องแยกด้วยหรือเปล่า

ของที่ทุกคนใช้ร่วมกันโดยเจตนาไม่ต้องแยกตามคน แต่ควรแยกตามหน้าที่แทน เช่น ผ้าเช็ดมือกับผ้าเช็ดจานใช้คนละสี เพื่อไม่ให้ใช้สลับกัน การแยกตามหน้าที่แบบนี้สำคัญกว่าการแยกตามคนในพื้นที่อย่างครัวและห้องน้ำ

ติดป้ายแล้ว แต่สักพักก็ไม่มีใครเก็บตามป้าย ควรทำอย่างไร

มักเป็นเพราะป้ายไม่ตรงกับการใช้งานจริง เช่น ติดป้ายไว้ว่าเป็นกล่องเก็บของอย่างหนึ่ง แต่คนในบ้านหยิบอีกอย่างไปใส่เพราะสะดวกกว่า ลองเปลี่ยนป้ายให้ตรงกับสิ่งที่คนใช้จริง หรือย้ายกล่องไปไว้ใกล้จุดที่ใช้ของชิ้นนั้น แทนที่จะพยายามบังคับให้ทุกคนเดินไปเก็บไกลๆ

ภายในเจ็ดวันนี้ ชวนทุกคนในบ้านเลือกสีของตัวเองแล้วเริ่มจากแก้วน้ำหรือแปรงสีฟันเพียงอย่างเดียวก่อน ไม่ต้องจัดทั้งบ้าน ถ้าผ่านไปไม่กี่วันแล้วไม่มีใครหยิบผิดอีก ค่อยขยายไปที่ผ้าเช็ดตัวและกล่องของแต่ละคนต่อ