InsightEveryday

งานบ้านที่ลูกช่วยได้ในแต่ละวัย แบ่งงานให้ทำได้จริงช่วงปิดเทอม

งานบ้านที่ลูกช่วยได้ในแต่ละวัย แบ่งงานให้ทำได้จริงช่วงปิดเทอม
ที่มา: Wikimedia Commons

ในสายตาของคุณตาคุณยายหลายบ้าน เด็กสมัยก่อนรู้จักกวาดลานบ้าน ให้อาหารไก่ และเก็บผ้าก่อนฝนตกตั้งแต่ตัวยังเล็ก ไม่ใช่เพราะผู้ใหญ่ใจร้าย แต่เพราะงานบ้านคือวิธีที่เด็กได้เป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว ขณะที่พ่อแม่ยุคนี้มักลังเล กลัวลูกทำพัง กลัวเสียเวลาสอน สุดท้ายก็ทำเองทั้งหมด

ช่วงปิดเทอมคือโอกาสที่ดีที่จะลองใหม่ เพราะลูกมีเวลาว่างมากกว่าปกติ และพ่อแม่มีเวลาสอนทีละขั้นโดยไม่ต้องเร่งไปโรงเรียน

วัยอนุบาล งานสั้น เห็นผลทันที

เด็กเล็กชอบงานที่ทำเสร็จแล้วเห็นผลตรงหน้า เช่น เก็บของเล่นลงกล่อง วางรองเท้าเข้าชั้น รดน้ำต้นไม้ในกระถางด้วยบัวรดน้ำใบเล็ก หรือจับคู่ถุงเท้าที่ซักแล้ว งานเหล่านี้ไม่มีอันตรายและช่วยฝึกการสังเกต

กุญแจสำคัญคือที่เก็บต้องง่ายพอให้เด็กทำเองได้ กล่องเปิดด้านบน ชั้นที่อยู่ระดับสายตาเด็ก และรูปติดหน้ากล่องว่าข้างในเก็บอะไร แนวคิดเดียวกับชั้นและกล่องในห้องนอนเด็กที่ลูกเก็บของคืนได้เอง

วัยประถม เริ่มมีหน้าที่ประจำ

เด็กวัยนี้รับผิดชอบงานประจำได้ เช่น พับผ้าของตัวเอง เช็ดโต๊ะหลังกินข้าว ทิ้งขยะแยกประเภท จัดกระเป๋านักเรียน หรือกวาดห้องนอนตัวเอง ตารางงานแบบรูปภาพที่แปะไว้บนตู้เย็นช่วยได้มาก เพราะเด็กดูเองได้ว่าวันนี้มีงานอะไร และได้ติดสติกเกอร์เมื่อทำเสร็จ

บ้านที่มีลูกหลายคน การแยกสีและติดป้ายชื่อของใช้ของแต่ละคน ช่วยให้พับผ้าและเก็บของเข้าที่ถูกคนโดยไม่ต้องถามทุกครั้ง

ช่วงแรกให้ทำด้วยกันก่อน ผู้ใหญ่ทำให้ดูหนึ่งรอบ ทำพร้อมกันอีกรอบ แล้วจึงปล่อยให้ลูกทำเองโดยมีคนอยู่ใกล้ๆ ผ้าที่พับไม่เรียบหรือโต๊ะที่เช็ดไม่ทั่ว ไม่ต้องรีบแก้ต่อหน้า ชมที่ความตั้งใจก่อน แล้วค่อยสอนเพิ่มในรอบถัดไป

ส่วนเวลาว่างที่เหลือจากงานบ้าน ช่วงปิดเทอมยังเหมาะกับทริปที่ได้ความรู้ด้วย เช่นทริปปิดภาคเรียนพาเด็กไปดูฟอสซิลไดโนเสาร์ที่กาฬสินธุ์ ซึ่งทำให้ลูกได้เห็นวิทยาศาสตร์นอกห้องเรียน

วัยรุ่น ดูแลพื้นที่ของตัวเองได้ทั้งหมด

วัยรุ่นทำงานบ้านได้เกือบเท่าผู้ใหญ่ เช่น ซักผ้าของตัวเองตามป้ายผ้า ทำความสะอาดห้องน้ำที่ใช้ ล้างจานทั้งมื้อ หรือช่วยจัดตู้เก็บของ สิ่งที่ต่างจากวัยก่อนคือควรให้เขาเลือกวิธีและเวลาเอง ผู้ใหญ่กำหนดแค่ผลที่ต้องการ เช่น ห้องต้องเรียบร้อยก่อนเย็นวันอาทิตย์

วัยนี้ยังเริ่มคัดของของตัวเองได้ เช่น ผลงานจากโรงเรียนหรือของสะสมสมัยเด็ก ลองให้เขาช่วยคัดเลือกผลงานศิลปะและของสะสมที่อยากเก็บไว้ ก่อนเปิดเทอมใหม่

เรื่องความปลอดภัยที่ใช้กับทุกวัย

ไม่ให้เด็กใช้น้ำยาเคมีที่แรง เช่น น้ำยาล้างห้องน้ำหรือสารฟอกขาว และไม่ให้ใช้ของมีคมหรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ร้อนโดยไม่มีผู้ใหญ่ดูแล น้ำยาทุกชนิดควรเก็บไว้ในที่สูงหรือตู้ที่ล็อกได้ และสอนวัยรุ่นให้จำว่าน้ำยาแต่ละขวดใช้แยกกัน ห้ามเทรวม เพราะสารฟอกขาวที่เจอกรดหรือแอมโมเนียจะเกิดไอที่เป็นพิษ

ส่วนลูกคนเล็กที่ได้ติดสติกเกอร์ดวงแรกบนตาราง อาจเดินไปอวดคุณแม่ทั้งที่ถุงเท้ายังจับคู่ผิดอยู่สองคู่ แต่รอยยิ้มแบบนั้นคือสิ่งที่บอกว่าเขาเริ่มรู้สึกว่าบ้านหลังนี้เป็นของเขาด้วย