InsightEveryday

ทำความสะอาดบ้านแบบแบ่งโซน วันละมุมเดียว ไม่ต้องรอวันหยุดยาว

ทำความสะอาดบ้านแบบแบ่งโซน วันละมุมเดียว ไม่ต้องรอวันหยุดยาว
ที่มา: Wikimedia Commons

เมื่อแบ่งบ้านเป็นโซนและวางรอบงานให้ชัด จะรู้ทันทีว่าเย็นวันนี้ต้องเช็ดตรงไหน สัปดาห์นี้ถึงคิวห้องไหน และงานใหญ่อย่างหลังตู้เย็นควรทำเมื่อไร วันหยุดจะกลับมาเป็นวันพัก ไม่ใช่วันที่ต้องขัดบ้านทั้งหลังตั้งแต่เช้าจนค่ำ

ก่อนเริ่ม แบ่งบ้านออกเป็นโซน

เดินดูบ้านหนึ่งรอบแล้วแบ่งเป็นโซนที่แต่ละโซนทำเสร็จได้ในหนึ่งช่วงสั้นๆ ไม่ใช่แบ่งตามห้องเสมอไป ห้องใหญ่อาจแยกเป็นสองโซน ส่วนห้องเล็กหลายห้องรวมเป็นโซนเดียวได้ ตัวอย่างการแบ่งของบ้านทั่วไป เช่น ครัวและโต๊ะอาหาร ห้องน้ำทุกห้อง ห้องนอน ห้องนั่งเล่น และทางเข้ากับหน้าบ้าน

จำนวนโซนไม่ควรเกินจำนวนวันที่ตั้งใจจะทำในสัปดาห์ บ้านที่มีเวลาว่างแค่บางเย็นอาจแบ่งเพียงสามหรือสี่โซน การไล่ทำทีละโซนจนครบทั้งบ้านคล้ายกับคนที่ตั้งใจเที่ยวจังหวัดหนึ่งให้ทั่ว ซึ่งต้องแบ่งเป็นหลายทริปแทนการอัดในวันเดียว ใครชอบวางแผนแบบนี้ ลองดูแผนเที่ยวจันท์แบบแบ่งเป็นหลายรอบให้ทั่วทั้งจังหวัด จะเห็นว่าหลักคิดเดียวกันนี้ทำให้ทุกจุดได้รับเวลาพอ

อีกสิ่งที่ควรเตรียมตั้งแต่แรกคือตะกร้าอุปกรณ์พกพาหนึ่งใบ ใส่ผ้าเช็ดหลายผืน แปรงเล็ก ฟองน้ำ ถุงขยะ และน้ำยาที่ใช้บ่อย หิ้วไปทุกโซนได้ในรอบเดียว ไม่ต้องเดินกลับไปหยิบของกลางคัน ของใช้ที่ทำให้งานเร็วขึ้นอีกหลายชิ้นรวมไว้ในเรื่องของใช้ที่ช่วยให้งานในบ้านเสร็จไวขึ้น

งานทุกวัน ขั้นต่ำที่ทำให้บ้านไม่ถอยหลัง

งานรายวันไม่ใช่การทำความสะอาดใหญ่ แต่เป็นการกันไม่ให้ความรกสะสมจนกลายเป็นงานหนักในวันหยุด ควรเป็นงานที่ทำเสร็จได้ระหว่างรอน้ำเดือดหรือก่อนเข้านอน

ในครัว ล้างจานหรืออย่างน้อยแช่จานให้หมดก่อนนอน เช็ดเคาน์เตอร์และเตาหลังทำอาหาร และทิ้งขยะเปียกที่มีกลิ่น ในห้องนั่งเล่น เก็บของที่วางผิดที่กลับเข้าที่ของมัน ส่วนห้องน้ำ ใช้ไม้รีดน้ำหรือผ้าเช็ดผนังกับพื้นหลังอาบน้ำคนสุดท้าย ช่วยลดคราบน้ำและราไปได้มาก

ความสำคัญของงานรายวันอยู่ที่ความสม่ำเสมอ ไม่ใช่ความละเอียด ถ้าวันไหนเหนื่อยมาก ทำแค่ข้อเดียวคือเก็บจานก็ยังดีกว่าทิ้งไว้ทั้งหมด

งานทุกสัปดาห์ หมุนทีละโซน

งานรายสัปดาห์คือหัวใจของระบบนี้ แต่ละวันทำเพียงหนึ่งโซน ทำให้ละเอียดในโซนนั้น แล้วหยุด ไม่ต้องข้ามไปห้องอื่นแม้จะมีแรงเหลือ เพราะวันพรุ่งนี้จะถึงคิวของมันเอง

วิธีทำในแต่ละโซน ให้ทำจากบนลงล่าง เริ่มจากปัดฝุ่นบนชั้นสูง หลังตู้ และขอบรูป แล้วค่อยเช็ดโต๊ะ จากนั้นจึงกวาดหรือดูดฝุ่นพื้น และถูพื้นเป็นขั้นสุดท้าย ฝุ่นจากด้านบนจะตกลงพื้นแล้วถูกเก็บไปพร้อมกัน ไม่ต้องถูซ้ำ หลักอีกข้อคือทำงานแห้งก่อนงานเปียก ปัดฝุ่นและดูดฝุ่นให้เสร็จก่อนใช้ผ้าชุบน้ำ ไม่อย่างนั้นฝุ่นจะกลายเป็นโคลนเกาะผ้า

ตัวอย่างการหมุนโซน สมมติว่าบ้านหนึ่งแบ่งไว้ห้าโซน จันทร์เป็นห้องน้ำ อังคารเป็นห้องนอน พุธเว้นไว้ พฤหัสเป็นครัว ศุกร์เป็นห้องนั่งเล่น และเสาร์เป็นหน้าบ้าน วันอาทิตย์จึงว่างทั้งวัน ลำดับนี้ปรับได้ตามตารางของแต่ละบ้าน แต่ควรมีวันว่างอย่างน้อยหนึ่งวันเผื่อสัปดาห์ที่มีธุระ

ดูแลอุปกรณ์ไปพร้อมกัน หลังจบงานแต่ละโซน ล้างผ้าที่ใช้และตากให้แห้ง ไม้ถูพื้นที่ทิ้งไว้เปียกในถังจะเริ่มมีกลิ่นภายในไม่กี่วัน วิธีทำให้ไม้ถูพื้นกับฟองน้ำล้างจานไม่เหม็นอับ จะช่วยให้อุปกรณ์พร้อมสำหรับโซนถัดไป

งานทุกเดือน จุดที่มองไม่เห็นในชีวิตประจำวัน

งานรายเดือนคือจุดที่ไม่ได้สกปรกเร็ว แต่ถ้าปล่อยไว้นานจะทำความสะอาดยาก ทางที่สะดวกคือแบ่งงานรายเดือนเป็นสี่ชิ้น แล้วแทรกหนึ่งชิ้นต่อสัปดาห์เข้าไปในโซนที่เกี่ยวข้อง

ตัวอย่างงานที่ควรอยู่ในรอบนี้ ได้แก่ ขอบหน้าต่างและรางประตูบานเลื่อนที่ฝุ่นและแมลงตายสะสม ด้านหลังและใต้ตู้เย็น ซึ่งรวมทั้งฝุ่นและเศษอาหารที่หล่นลงไป ใบพัดลมและตะแกรงหน้าพัดลม ช่องระบายอากาศในห้องน้ำ ใต้เตียงและใต้โซฟา รวมถึงตู้เย็นด้านใน ที่ควรเคลียร์ของหมดอายุไปพร้อมกัน

งานที่เกี่ยวกับไฟฟ้า เช่น การถอดชิ้นส่วนเครื่องใช้ไฟฟ้ามาล้าง ควรถอดปลั๊กก่อนเสมอ และทำเท่าที่คู่มือของเครื่องบอกว่าผู้ใช้ทำเองได้

เรื่องน้ำยาที่ใช้ได้ทุกรอบ

ใช้น้ำยาให้น้อยชนิดที่สุดเท่าที่จำเป็น อ่านฉลากก่อนใช้ทุกครั้ง และอย่ารินน้ำยาต่างชนิดลงถังเดียวกัน น้ำยากลุ่มคลอรีนเมื่อปนกับกรดหรือแอมโมเนียจะเกิดแก๊สที่สูดเข้าไปแล้วเป็นอันตราย ถ้าต้องเปลี่ยนน้ำยาในจุดเดียวกัน ให้ล้างน้ำออกก่อนและเปิดหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท บ้านที่มีเด็กเล็กควรดูวิธีเก็บน้ำยาทำความสะอาดให้พ้นมือเด็ก ประกอบด้วย โดยเฉพาะตะกร้าอุปกรณ์พกพาที่หิ้วไปมาทั่วบ้าน ต้องไม่วางทิ้งไว้ในที่เด็กเอื้อมถึง

ตารางครบทุกโซนรอไว้ทีหลังได้ ภายในเจ็ดวันนี้แค่เลือกโซนที่เล็กที่สุดในบ้านมาหนึ่งโซน ทำจากบนลงล่างให้จบภายในเย็นเดียว แล้วสังเกตว่าเหนื่อยน้อยกว่าการขัดทั้งบ้านในวันหยุดแค่ไหน